Là gì
Trang này gom ba kỹ thuật dưới tên chung Reverse Fishbone, Desired-Result Fishbone and Five Hows (Xương cá hướng giải pháp). Xương cá thường dùng để tìm nguyên nhân: đầu cá là vấn đề, các xương là nguyên nhân có thể có. Ba kỹ thuật trong trang này lật hướng đó, vẫn dùng khung cũ nhưng nhìn về phía giải pháp.
- Desired-Result Fishbone (Xương cá kết quả mong muốn): đầu cá ghi một kết quả muốn đạt, không ghi vấn đề; các xương là những cách có thể giúp đạt kết quả đó. Có thể phát biểu kết quả dưới dạng câu hỏi, kiểu "Làm sao đạt được mục tiêu của ta".
- Reverse Fishbone Diagram (Xương cá đảo ngược), còn gọi là backward fishbone, action and effect diagram (AED) hay solution impact diagram: đầu cá ghi một giải pháp hoặc hành động đề xuất; các xương là những tác động mà nó có thể gây ra, tốt và xấu.
- Five Hows (Năm cách làm, còn gọi how-how diagram): giống năm câu hỏi "tại sao" (Năm câu hỏi tại sao) nhưng hỏi "bằng cách nào". Bắt đầu từ mục tiêu hoặc giải pháp, hỏi "bằng cách nào", trả lời, rồi hỏi tiếp trên câu trả lời, nhiều tầng.
Hai kỹ thuật đầu xoay quanh "có thể làm gì" và "làm xong sẽ ra sao"; kỹ thuật cuối xoay quanh "làm cụ thể thế nào".
Vì sao cần
Xương cá mở rộng lối nghĩ của nhóm, vì ai cũng có lúc nghĩ theo lối mòn; có sẵn các nhóm xương chính giúp nhóm chuyển sang chỗ còn ít ý. Xương cá cũng dùng được để phân tích những kết quả tốt, không chỉ kết quả xấu, nên lật khung theo hướng giải pháp là cách dùng tự nhiên. Five Hows hữu ích khi muốn chi tiết hóa một giải pháp, khi hiểu về mục tiêu hay giải pháp còn nông, khi hệ quả hoặc các mặt của giải pháp chưa rõ, và cả như một công cụ để giải thích giải pháp cho người khác.
Sau khi có nguyên nhân gốc, nhóm thường nhảy thẳng vào chọn giải pháp mà chưa nghĩ đủ cách và chưa xét hệ quả. Ba kỹ thuật này lấp khoảng giữa đó: một cái mở rộng cách làm, một cái xét tác động, một cái tách giải pháp thành việc cụ thể.
Phần còn lại dành cho thành viên
Đang kiểm tra quyền xem của bạn…