Là gì
X-bar and s Chart (biểu đồ trung bình và độ lệch chuẩn) là một cặp biểu đồ kiểm soát cho dữ liệu đo liên tục, giống X-bar and R Chart (Biểu đồ X-bar và R) ở gần như mọi điểm, chỉ khác một chỗ: độ rộng biến thiên của từng nhóm được đo bằng độ lệch chuẩn s của nhóm thay cho khoảng rộng R. Biểu đồ trên vẽ trung bình từng nhóm (X-bar, đọc là "x gạch ngang"), cho biết tâm của quy trình. Biểu đồ dưới vẽ s của từng nhóm, cho biết các giá trị trong nhóm tản rộng hay chụm.
Độ lệch chuẩn (standard deviation) là thước đo mức tản của các giá trị quanh trung bình của chúng, tính từ mọi giá trị trong nhóm. Khoảng rộng R thì chỉ dùng hai giá trị ở hai đầu và bỏ qua phần giữa. Với nhóm lớn, phần bị bỏ qua đó nhiều, nên s là thước đo tốt hơn. Biểu đồ này nên làm bằng phần mềm hoặc bảng tính.
Vì sao cần
Khi mỗi nhóm có nhiều giá trị, khoảng rộng R mất dần hiệu quả: nhóm càng lớn, hai giá trị cực biên càng đại diện kém cho cả nhóm. Ở nhóm khoảng 10 giá trị trở lên, R bỏ phí thông tin nằm giữa hai đầu. Dùng s thì mọi giá trị đều góp vào. Một lý do thực hành nữa: biểu đồ này giúp bắt nhanh những dịch chuyển rất nhỏ của quy trình.
Cái giá phải trả là tính tay khó hơn. Khoảng rộng ra đời khi công nhân còn tính bằng bút chì trên xưởng; còn s đòi hỏi bình phương và khai căn, nên thực tế gần như luôn làm bằng phần mềm hoặc bảng tính.
Phần còn lại dành cho thành viên
Đang kiểm tra quyền xem của bạn…