Học xong bạn sẽ
Kể ra ba tình huống trong tuần của bạn thực chất là đàm phán
Bài tập thực hành
Bài tập này mất khoảng 15 phút. Bạn làm ngay trên tuần làm việc của chính mình, trên giấy hoặc trong ghi chú điện thoại.
Viết lại thuế vô hình bằng lời của bạn
Viết hai đến ba câu giải thích thuế vô hình là gì, theo cách bạn sẽ kể cho một đồng nghiệp chưa xem bài này. Câu cuối nêu một lần trong tuần của bạn mà bạn đã nhường đi mà không nhận ra.
Ví dụ: "Thuế vô hình là phần mình nhường đi mà không biết, vì mình không chuẩn bị gì để bàn. Không ai gửi hóa đơn nên rất khó thấy. Thứ Ba tuần này, mình nhận làm thêm báo cáo của đồng nghiệp nghỉ phép mà không hỏi gì về hạn nộp hay người hỗ trợ."
Chia việc: giao cho AI hay giữ lại
Chọn một cuộc đàm phán sắp tới của bạn: giá với nhà cung cấp, mức lương, hạn chót với đồng nghiệp hoặc gia hạn thuê mặt bằng. Kẻ bảng hai cột và điền mỗi cột ít nhất hai dòng. Bảng dưới đây là ví dụ cho việc gia hạn thuê mặt bằng.
| Việc giao cho AI | Việc mình giữ lại |
|---|---|
| Chuẩn bị: liệt kê những điều có thể bàn ngoài tiền thuê, như thời hạn, sửa chữa, tháng đầu | Quyết định mức rút lui: mức tiền thuê cao nhất mình còn chấp nhận |
| Luyện tập: đóng vai chủ nhà để mình tập hỏi và đáp | Đồng ý hay từ chối đề nghị trên bàn |
| Kiểm chứng: soát lại các con số trước giờ gặp | Ký, và chịu trách nhiệm cho điều đã ký |
Sau khi có bảng, bạn nhờ AI làm phần chuẩn bị bằng một lời nhắc mẫu (prompt) gồm ba phần: đưa gì vào, làm theo cách nào, nhận kết quả ra sao. Chép lời nhắc dưới đây, thay phần trong ngoặc vuông bằng tình huống của bạn. Trước khi dán, đổi tên người và tên công ty thành "bên kia".
Đưa gì vào: Tôi là [vai trò của tôi]. Tôi sắp đàm phán [việc cần đàm phán] với [bên kia, đã ẩn tên]. Điều tôi muốn đạt: [mục tiêu]. Mức rút lui của tôi là [con số kém nhất tôi còn chấp nhận]. Bạn chỉ dùng mức này để đối chiếu, không quyết thay tôi. Bối cảnh hai bên: [ba dòng ngắn].
Làm theo cách nào: Liệt kê những điều tôi có thể bàn ngoài một con số. Gợi ý ba câu tôi nên hỏi bên kia trước khi nói giá. Chỉ ra chỗ tôi dễ nhường mà không nhận ra. Không bịa thông tin thị trường. Chỗ nào không chắc, nói rõ là không chắc.
Kết quả mong muốn: Một bảng một trang, tiếng Việt, dưới 300 từ. Đánh dấu [GIẢ ĐỊNH] cạnh mọi điều bạn phỏng đoán. Cuối bảng ghi ba việc tôi cần tự kiểm trước giờ gặp.
Kết quả đầu tiên của AI chỉ là bản nháp. Với mỗi con số AI đưa ra, bạn hỏi bốn câu: nguồn ở đâu, tính lại được không, chỗ nào có thể sai hoặc bịa, và ai chịu trách nhiệm khi dùng nó.
Ba tiêu chí tự kiểm
- Đoạn giải thích thuế vô hình viết bằng chữ của bạn, không chép câu trong bài, và có một ví dụ cụ thể trong tuần của bạn.
- Cột "việc mình giữ lại" có đủ mức rút lui, quyết định đồng ý hoặc từ chối, và việc ký. Không việc nào trong số này nằm ở cột giao cho AI.
- Lời nhắc của bạn ghi mức rút lui của bạn kèm câu "chỉ để đối chiếu", và mọi con số AI trả về đã qua bốn câu hỏi ở trên.