Kiểm định t

t-Tests (Kiểm định t) là ba kiểm định có cùng một ý tưởng, dùng để hỏi một câu: chênh lệch giữa các trung bình quan sát được là thật, hay chỉ là dao động ngẫu nhiên do mới đo một mẫu. Ba dạng gồm kiểm định t một mẫu (so trung bình của một nhóm với một giá trị cho trước, như mức cam kết), kiểm định t hai mẫu độc lập (so trung bình của hai nhóm khác nhau) và kiểm định t ghép cặp (so hai lần đo trên cùng một đối tượng, như trước và sau).

Ý tưởng chung: lấy khoảng chênh quan sát được chia cho sai số chuẩn (standard error), tức độ dao động điển hình của con số trung bình do chỉ có mẫu. Kết quả gọi là thống kê t, cho biết số liệu đã lệch khỏi giả thuyết không (H0, điều mặc định "không có chênh lệch", giải thích ở bước 2) bao nhiêu "lần sai số chuẩn". Số lần càng lớn thì càng khó cho rằng đó chỉ là ngẫu nhiên. Phân phối t là họ đường cong giống phân phối chuẩn nhưng có đuôi dày hơn khi mẫu nhỏ, vì khi mẫu nhỏ ta chưa biết chắc độ lệch chuẩn thật.